"De praktijk moet richting geven aan het onderwijs"

Opleidingen voor medewerkers in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de verslavingszorg sluiten niet goed aan bij de behoefte van de zorg- en welzijnsorganisaties. Transvorm, kenniscentrum Calibris en de zorgorganisaties in heel Brabant slaan daarom de handen ineen om deze kloof te dichten. Middels een programmastructuur werken ze aan voorstellen om opleidingen meer branchegericht te maken.

GGZ, verslavingszorg en forensische zorg zijn in de afgelopen jaren professioneler en dynamischer geworden. “Door deze ontwikkeling veranderen ook de eisen die we stellen aan de medewerkers in de sector zorg en welzijn. We merken dat de opleidingen daar nog onvoldoende in meegaan”, zegt Eric van Rijbroek, teamleider bedrijfsopleidingen bij GGZ Oost-Brabant. Als lid van de kerngroep streeft hij naar een structurele samenwerking tussen zorg- en opleidingsorganisaties.

Eric van Rijbroek, GGZ Oost-Brabant: “Een specialisatiejaar biedt meer aansluiting op de praktijk”.

Twee werelden

Volgens Eric ligt de kern van het probleem in de verbreding van de opleidingen sinds 1997. “Die verbreding ging ten koste van de diepgang. We zien nu bijvoorbeeld dat leerlingen te weinig weten over medicatie en psychopathologie. Hierdoor kunnen ze moeilijk inschatten wat voor zorg een cliënt nodig heeft.” Ook de koppeling tussen theorie en praktijk is volgens Eric op de achtergrond geraakt. “Onderwijs- en GGZ-instellingen functioneren als twee aparte werelden”, licht Eric toe. “Dat terwijl de praktijk juist richting moet geven aan het onderwijs.”

Wensenlijst

Na een inventarisatie van de grootste knelpunten heeft de werkgroep ‘inhoud’ een wensenlijst geformuleerd. Eric: “Het beroepscompetentieprofiel moet worden aangepast, en daarmee ook het onderwijsprogramma. Dus meer aandacht voor medicatie en psychopathologie. Ook op het gebied van communicatieve vaardigheden is veel winst te behalen.” Daarnaast zou er een specialisatiejaar moeten komen. “Basiskennis van zowel psychiatrie, verslavings- en ziekenhuiszorg kan worden aangevuld met een specialisatie in bijvoorbeeld ambulante zorg. Zo blijven medewerkers breed inzetbaar, maar sluiten hun aardigheden beter aan bij de branche waar ze voor kiezen.”

Daadkracht

Om deze wensen te realiseren, is een structurele samenwerking nodig tussen GGZ-instellingen onderling en tussen zorg- en opleidingsorganisaties. “Dat is de taak van de kerngroep”, zegt Eric. “Wij brengen de partijen samen en coördineren het overleg. Daarbij biedt Transvorm een breed netwerk, organisatorische ondersteuning en sturing, terwijl Calibris en de zorginstellingen de inhoudelijke deskundigheid inbrengen.” Vooral de daadkracht van Transvorm is volgens Eric een meerwaarde voor het project. “Transvorm heeft een praktische, resultaatgerichte aanpak. Daardoor hebben we in korte tijd al veel bereikt, zoals het tekenen van de intentieverklaring en het opstellen van de wensenlijst.”

Conferentie

Een intentieverklaring en een wensenlijst zijn mooi, maar daar blijft het niet bij. “In april doen we aan de hand van een aangepast beroepscompetentieprofiel een voorstel over hoe opleidingsinstellingen hun programma kunnen verbeteren. Op 4 juni kunnen de opleidingen hun eigen invulling daarvan presenteren op een door ons georganiseerde conferentie.” De resultaten van deze conferentie worden vervolgens snel in praktijk gebracht. Eric: “Ik vertrouw erop dat we komend studiejaar al pilots kunnen draaien, zodat we in september 2010 kunnen starten met meer branchegerichte opleidingen.”

Bron: InVorm april 2009. InVorm is het ledenmagazine van Transvorm.

Ervaringen